Askıya Alma
Tanım
Askıya alma, dünyaya dair doğal kabullerin bilinçli olarak paranteze alınmasıdır.
Cümle
“Doğal tutum askıya alınmalıdır.”
Bağlam
- Fenomenolojik analizde yöntemsel bir başlangıç adımıdır.
- Bilincin deneyime yönelmesini sağlamak için kullanılır.
Kapsam ve Sınırlar
- Tam anlamıyla uygulanması pratikte zordur.
- Ontolojik inkârla karıştırılabilir.
Kullanım Örnekleri
- Dış dünyanın varlığına dair yargıyı paranteze almak
- Nesneyi yalnızca bilinçteki görünüşüyle ele almak
Yanlış Kullanımlar
- Askıya almayı gerçekliği reddetmek sanmak
- Sürekli bir kuşku haliyle özdeşleştirmek
Anlam Dönüşümü
- Gündelik dilde geçici durdurma anlamındaydı.
- Fenomenolojide yöntemsel bir teknik hâline geldi.
Kavram Kökeni
- Fenomenolojik yöntem terimi
- Ön kabullerin geçici olarak durdurulması
Disiplinlere Göre Kullanım
Askıya alma, fenomenolojik yöntemde doğal tutumun paranteze alınarak deneyimin saf biçimde incelenmesini sağlayan temel tekniktir.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Askıya alma (epoché) kavramını fenomenolojinin yöntemsel başlangıç adımı olarak tanımlamış ve bilincin deneyime yönelmesini amaçlamıştır.