Bilmek
Tanım
Bilmek, bir öznenin bir nesne hakkında doğru bir yargıya ulaşması edimidir.
Cümle
“Bilmek, kavramakla başlar.”
Eş / Yakın Anlam
-Zıt Anlam
-Bağlam
- Özne–nesne ilişkisi bağlamında değerlendirilir.
- Epistemolojide bilginin oluşum süreci olarak ele alınır.
Kapsam ve Sınırlar
- Bilmek her zaman kesinlik içermez.
- Bilme, algı ile sınırlı değildir.
Kullanım Örnekleri
- Bir şeyi bilmek, onu anlamayı gerektirir.
- Bilmek, salt görmek değildir.
Yanlış Kullanımlar
- Bilmek ile inanmayı karıştırmak
- Bilmenin yalnızca ezber sanılması
Anlam Dönüşümü
- Antik dönemde sezgi ve akıl birlikteliğiyle düşünülmüştür.
- Modern dönemde bilinç ve temsil kavramlarıyla ilişkilendirilmiştir.
Kavram Kökeni
- Türkçe: bil
- Tanıma ve fark etme anlamı
Disiplinlere Göre Kullanım
Bilmek, özne ile nesne arasındaki bilişsel ilişkinin edimsel boyutunu ifade eder.
Bilme edimi, bilinç, temsil ve kavrayış süreçleriyle ilişkilendirilir.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Bilmenin, duyusal algıdan kavramsal kavrayışa uzanan bir süreç olduğunu savunur.
Bilme edimini, kesinlik arayışı ve bilinçli özne üzerinden temellendirir.
Bilmenin, deneyim verilerinin zihnin a priori formlarıyla birleşmesiyle mümkün olduğunu ileri sürer.