Sünnetullah
Tanım
Sünnetullah, Allah’ın evrende ve toplumlarda işleyen değişmez yasalarını ifade eden kelâmî kavramdır.
Cümle
Allah’ın sünnetinde değişme yoktur
Bağlam
- Kelâmda ilahî düzen ve nedensellik bağlamında ele alınır.
- Toplumsal ve tarihsel yasaları açıklamakta kullanılır.
- Doğa yasalarıyla ilişkilendirilerek yorumlanır.
Kapsam ve Sınırlar
- Allah’ın mutlak kudretini sınırlayan bir zorunluluk değildir.
- Mucize kavramıyla birlikte düşünülmelidir.
- Modern determinizmle birebir özdeş değildir.
Kullanım Örnekleri
- Toplumların yükseliş ve çöküş yasaları.
- Doğadaki düzen ve süreklilik fikri.
Yanlış Kullanımlar
- Sünnetullahı katı determinizm olarak yorumlamak.
- İnsan iradesini tamamen devre dışı bırakmak.
- Toplumsal sonuçları mutlak kader olarak sunmak.
Anlam Dönüşümü
- Kur’ân’da ilahî düzen anlamında kullanılmıştır.
- Kelâmda yasa ve düzen kavramıyla sistemleştirilmiştir.
- Modern dönemde doğa yasalarıyla ilişkilendirilmiştir.
Kavram Kökeni
- Sünnetullah Arapça kökenlidir.
- Allah’ın süreklilik arz eden düzenini ifade eder.
Disiplinlere Göre Kullanım
Sünnetullah, Allah’ın evrende ve toplumlarda işleyen düzeni ve sürekliliği ifade eden ilahî yasa kavramı olarak kelâmda ele alınır.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Sünnetullahı, Allah’ın âlemde koyduğu düzenin istikrarlı biçimde işlemesi olarak yorumlar; bunu ilahî kudreti sınırlayan bir zorunluluk olarak görmez.