Temel İlke
Tanım
Temel ilke, bir düşünce sisteminin, kuramın veya uygulamanın üzerine inşa edildiği ana varsayım veya kuraldır.
Cümle
İlkesiz düşünce, yönsüz bir yürüyüştür
Bağlam
- Felsefi sistemlerde tutarlılığı sağlayan başlangıç noktası olarak kullanılır.
- Bilimsel kuramlarda yöntemi ve açıklama çerçevesini belirler.
- Ahlak felsefesinde normatif yönelimi tayin eder.
Kapsam ve Sınırlar
- Her ilkenin mutlak ve değişmez olduğu varsayımı.
- Bağlamdan koparılarak evrensel kural gibi sunulması.
Kullanım Örnekleri
- Çelişmezlik ilkesi mantığın temel ilkelerindendir.
- Bir etik teorinin temel ilkesi, neyin doğru sayılacağını belirler.
Yanlış Kullanımlar
- İkincil kuralların temel ilke gibi sunulması.
- Sorgulanmayan kabullerin ilke statüsüne yükseltilmesi.
Anlam Dönüşümü
- Klasik felsefede arkhe ve ilk neden arayışıyla ilişkilidir.
- Modern düşüncede sistem kurucu varsayım anlamı kazanmıştır.
Kavram Kökeni
- Türkçede temel ve ilke kelimelerinin birleşimiyle oluşmuştur
- Bilim ve felsefede sistem kurucu bir kavramdır
Disiplinlere Göre Kullanım
Temel ilke, bir düşünce sisteminin tutarlılığını sağlayan kurucu varsayım veya başlangıç noktası olarak ele alınır.
Bilimsel teorilerin açıklama ve yöntem çerçevesini belirleyen ana prensipleri ifade eder.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Açık ve seçik ilkeler üzerine kurulmamış düşüncenin yönsüz kalacağını savunarak temel ilkelere merkezi rol verir.