Allah
Tanım
Allah, İslam inancında mutlak, tek, ezeli ve ebedi olan zorunlu varlık olarak kabul edilen Tanrı’dır.
Cümle
“Allah, varlığı zorunlu olandır.”
Eş / Yakın Anlam
-Zıt Anlam
-Bağlam
- Tevhid inancının merkezinde yer alır.
- Kelam ve felsefede zorunlu varlık kavramıyla ele alınır.
Kapsam ve Sınırlar
- Allah’ın mahiyeti insan aklıyla tam olarak kavranamaz.
- İnsan dilinin sınırlılıkları Tanrı tasvirlerini sınırlar.
Kullanım Örnekleri
- Zorunlu varlık olarak Allah
- Yaratıcı ve düzen kurucu Tanrı anlayışı
Yanlış Kullanımlar
- Allah kavramını antropomorfik biçimde yorumlamak
- Allah’ı sınırlı varlıklar gibi düşünmek
Anlam Dönüşümü
- Arap yarımadasındaki ilah anlayışlarından tevhid inancına evrilmiştir.
Kavram Kökeni
- Arapça: al-Ilāh
- Tek ilah anlamı
Disiplinlere Göre Kullanım
Allah kavramı, tevhid, sıfatlar ve fiiller bağlamında kelamın merkezî konusudur.
Allah, zorunlu varlık (vacibü’l-vücud) kavramı çerçevesinde metafizik olarak temellendirilir.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Allah’ı zorunlu varlık olarak tanımlamış ve varlık–mahiyet ayrımıyla temellendirmiştir.
Allah’ın mutlak kudretini ve iradesini vurgulayarak felsefi zorunluluk anlayışını eleştirmiştir.
Allah’ın akli olarak bilinebilirliğini savunmuş ve felsefe–din uyumunu temellendirmiştir.