Benmerkezcilik
Tanım
Benmerkezcilik, bireyin kendi ihtiyaç, çıkar ve bakış açısını merkeze alarak başkalarının deneyimlerini ikincil ya da önemsiz görmesi eğilimidir.
Cümle
Benmerkezci bilinç, başkasını yalnızca kendisi için var sayar
Bağlam
- Ahlak felsefesinde başkasıyla ilişki sorununu açıklamak için kullanılır.
- Psikolojide gelişimsel ve patolojik eğilimler bağlamında ele alınır.
- Toplumsal ilişkilerde empati eksikliğini tanımlar.
Kapsam ve Sınırlar
- Her öz-ilgiyi benmerkezcilik olarak değerlendirmek.
- Benmerkezciliği doğal öz-sevgiyle karıştırmak.
Kullanım Örnekleri
- Benmerkezcilik, empati kurmayı zorlaştırır.
- Toplumsal çatışmaların bir kısmı benmerkezci tutumlardan kaynaklanır.
Yanlış Kullanımlar
- Eleştirel söylemde kolaycı bir suçlama aracı olarak kullanılması.
- Bireysel hak arayışlarını benmerkezcilik olarak etiketlemek.
Anlam Dönüşümü
- Psikolojide gelişimsel bir evreyi tanımlamak için kullanılmıştır.
- Ahlak felsefesinde eleştirel bir karakter özelliği olarak yerleşmiştir.
Kavram Kökeni
- Türkçede ben ve merkez kelimelerinin birleşimiyle oluşmuştur
- Modern psikoloji ve ahlak felsefesinde eleştirel bir kavramdır
Disiplinlere Göre Kullanım
Benmerkezcilik, başkasıyla etik ilişkiyi bozan ve sorumluluğu zayıflatan tutum olarak değerlendirilir.
Gelişimsel evreler ve empati eksikliği bağlamında benmerkezci eğilimler incelenir.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Benmerkezci bilinci, başkasının etik çağrısını bastıran sorunlu bir öznelik biçimi olarak eleştirir.