Felsefe Sözlüğü

Tanım: Akıl yürütme, önermeler arasında ilişki kurarak yeni bir yargıya ulaşma sürecidir.

Tanım: Algı, duyular aracılığıyla elde edilen verilerin bilinçte düzenlenmesi ve anlamlı hale getirilmesi sürecidir.

Tanım: Alışkanlık, tekrarlanan davranışların zamanla bilinçli karar gerektirmeden ortaya çıkmasıdır.

Tanım: Anormal, belirli normların dışında kalan veya olağan kabul edilmeyen durumdur.

Tanım: Bellek, geçmiş deneyimlerin zihinde saklanması ve gerektiğinde yeniden çağrılması yetisidir.

Tanım: Benlik, bireyin kendisini süreklilik içinde özne olarak deneyimlemesini sağlayan yapıdır.

Tanım: Benmerkezcilik, bireyin kendi ihtiyaç, çıkar ve bakış açısını merkeze alarak başkalarının deneyimlerini ikincil ya da önemsiz görmesi eğilimidir.

Tanım: Beyin, sinir sisteminin merkezi organı olarak bilişsel ve bedensel işlevleri düzenler.

Tanım: Bilinç, öznenin kendisinin ve deneyimlerinin farkında olma durumudur.

Tanım: Bilinçaltı, bireyin farkında olmadığı düşünce, duygu ve eğilimlerin zihinsel düzeyini ifade eden kavramdır.

Tanım: Bilinçdışı, bireyin farkında olmadığı ancak düşünce ve davranışlarını etkileyen zihinsel süreçler alanıdır.

Tanım: Bilincin akışı, zihinsel yaşantının kesintisiz, dinamik ve sürekli bir süreç olarak işlediğini ifade eden yaklaşımdır.

Tanım: Biliş, algı, bellek, düşünme ve problem çözme gibi zihinsel etkinliklerin bütünüdür.

Tanım: Bilişsel süreç, bilginin algılanması, işlenmesi ve kullanılmasını kapsayan zihinsel işlemler dizisidir.

Tanım: Bilişselcilik, zihni bilgi işleme süreçleriyle açıklayan psikolojik ve felsefi yaklaşımdır.

Tanım: Birey, toplumsal yapı içinde yer alan tekil insan varlığıdır.

Tanım: Davranış, bireyin içsel ve dışsal uyaranlara verdiği gözlemlenebilir tepkilerdir.

Tanım: Davranışçılık, yalnızca gözlemlenebilir davranışları bilimsel inceleme konusu yapan yaklaşımdır.

Tanım: Davranışsal model, davranışların uyarıcı-tepki ilişkisi içinde açıklanmasını amaçlayan teorik yapıdır.

Tanım: Deney, belirli değişkenler kontrol edilerek yapılan sistemli sınama sürecidir.

Tanım: Dikkat, zihinsel kaynakların belirli bir uyarana yöneltilmesi sürecidir.

Tanım: Düşünme, zihnin kavramlar, imgeler ve yargılar arasında kurduğu bilinçli ilişkiler sürecidir.

Tanım: Duygu, bireyin içsel ve dışsal uyaranlara verdiği öznel yaşantısal tepkidir.

Tanım: Duyum, dış dünyadan ya da bedenden gelen uyarıların bilinçte oluşturduğu en temel yaşantıdır.

Tanım: Ego, bireyin kendilik bilincini ve gerçeklikle kurduğu dengeyi temsil eden benlik yapısıdır.

Tanım: Empati, bir bireyin başka bir kişinin duygu, düşünce ve deneyimlerini onun bakış açısından anlayabilme yetisidir.

Tanım: Gözlem, olguların doğrudan ya da araçlar yoluyla sistemli biçimde incelenmesidir.

Tanım: Hafıza, geçmiş deneyimlerin zihinde saklanması ve gerektiğinde yeniden çağrılması yetisini ifade eden kavramdır.

Tanım: Hatırlama, bellekte saklanan bilgilerin bilinçli olarak yeniden çağrılması sürecidir.

Tanım: İmgelem, zihnin duyusal veriler olmaksızın imgeler üretme ve bu imgeleri düzenleme yetisidir. Kavramsal düşünce ile algı arasında aracılık eder.

Tanım: İrade, öznenin bir eylemi gerçekleştirmeye veya belirli bir yönde karar vermeye yönelik isteme ve yönelme yetisidir.

Tanım: İstek, bireyin bir nesneye, duruma veya eyleme yönelme eğilimidir.

Tanım: İstenç, bireyin yönelme, karar verme ve eyleme geçme kapasitesini ifade eden; bilinç, arzu ve amaçla ilişkili temel felsefi kavramdır.

Tanım: Karar verme, bireyin birden fazla seçenek arasından bilinçli bir tercih yapması sürecidir.

Tanım: Kaygı, bireyin kendi varoluşuna, özgürlüğüne ve olasılıklarına ilişkin farkındalıktan doğan temel ve yönsüz huzursuzluk hâlidir.

Tanım: Kimlik, bir varlığın zaman ve değişim boyunca kendisi olarak kalmasını sağlayan süreklilik ilkesidir.

Tanım: Kişilik, bireyin düşünce, duygu ve davranışlarında süreklilik gösteren özellikler bütünüdür.

Tanım: Motivasyon, bireyin davranışlarını başlatan, yönlendiren ve sürdüren içsel süreçtir.

Tanım: Muhayyile, duyularla elde edilen imgeleri dönüştürme, birleştirme ve yeniden kurma yetisi olarak tanımlanan zihinsel güçtür. Felsefe, psikoloji ve estetikte merkezi bir işleve sahiptir.

Tanım: Narsisizm, bireyin kendine aşırı hayranlık duyması ve kendini merkeze almasıyla tanımlanan tutumdur.

Tanım: Narsist, narsisistik eğilimler gösteren ve kendini aşırı biçimde merkeze alan kişidir.

Tanım: Nefret, bir varlığa, gruba veya duruma yönelik yoğun olumsuz duygu, reddediş ve zarar verme eğilimi içeren psikolojik tutumdur.

Tanım: Normal, belirli bir bağlamda genel kabul gören ve olağan sayılan durumdur.

Tanım: Öğrenme, deneyim yoluyla bilgi, beceri veya davranışta meydana gelen kalıcı değişimdir.

Tanım: Psikoloji, insan davranışlarını ve zihinsel süreçleri bilimsel yöntemlerle inceleyen disiplindir.

Tanım: Psikolojik kuram, zihinsel süreçleri ve davranışları açıklamayı amaçlayan sistemli açıklamalar bütünüdür.

Tanım: Reaksiyon, bir uyarana karşı verilen, çoğu zaman hızlı, refleksif ve önceden düşünülmemiş tepkiyi ifade eder.

Tanım: Sevgi, bir varlığa yönelen ilgi, bağlılık ve değer verme yönelimi olarak ortaya çıkan temel duygusal ve ahlaki ilişkidir.

Tanım: Tepki, bireyin içsel ya da dışsal bir uyarana karşı verdiği anlık ve çoğu zaman otomatik karşılıktır.

Tanım: Zihin, düşünme, algılama, hatırlama ve bilinç süreçlerinin gerçekleştiği bilişsel yapıdır.