Psikolojik Kuram
Tanım
Psikolojik kuram, zihinsel süreçleri ve davranışları açıklamayı amaçlayan sistemli açıklamalar bütünüdür.
Cümle
“Kuram, olgulara anlam kazandırır.”
Eş / Yakın Anlam
-Zıt Anlam
-Bağlam
- İnsan davranışlarını açıklamak ve öngörmek amacıyla kullanılır.
- Araştırma sonuçlarını anlamlandırma çerçevesi sunar.
- Psikoterapi ve uygulamalı psikoloji yaklaşımlarının temelini oluşturur.
Kapsam ve Sınırlar
- Her kuram insan davranışının tüm boyutlarını kapsamaz.
- Tarihsel ve kültürel bağlama bağımlıdır.
Kullanım Örnekleri
- Psikanalitik kuram bilinçdışı süreçleri açıklar.
- Davranışçı kuram öğrenmeyi çevresel etkilere bağlar.
Yanlış Kullanımlar
- Bir kuramı mutlak ve evrensel açıklama olarak görmek
- Kuram ile gözlemsel veri arasındaki ayrımı göz ardı etmek
Anlam Dönüşümü
- Başlangıçta felsefi insan tasarımlarına dayanıyordu.
- Modern dönemde deneysel verilerle desteklenen teorik yapılara dönüştü.
Kavram Kökeni
- Türkçe: kurmak
- Açıklayıcı yapı anlamı
Disiplinlere Göre Kullanım
Psikolojik kuramlar, insan davranışlarını açıklamak ve öngörmek için kullanılan sistemli modellerdir.
Kuram kavramı, açıklama, doğrulama ve yanlışlanabilirlik ölçütleriyle ele alınır.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Kuramı, olgular arasında anlamlı ilişkiler kuran açıklayıcı yapı olarak tanımlamıştır.
Psikolojik kuramları, yanlışlanabilirlik ölçütü açısından değerlendirmiştir.