Davranışsal Model
Tanım
Davranışsal model, davranışların uyarıcı-tepki ilişkisi içinde açıklanmasını amaçlayan teorik yapıdır.
Cümle
“Davranış, çevrenin bir ürünüdür.”
Bağlam
- Öğrenme süreçlerini açıklamak için kullanılır.
- Deneysel psikoloji çalışmalarında temel modeldir.
Kapsam ve Sınırlar
- Zihinsel süreçleri büyük ölçüde dışarıda bırakır.
- İçsel deneyimleri açıklamakta yetersizdir.
Kullanım Örnekleri
- Pekiştirme yoluyla davranışın öğrenilmesi
- Koşullanma deneyleri
Yanlış Kullanımlar
- İnsanı tamamen mekanik bir varlık gibi ele almak
- Tüm davranışları yalnızca çevreyle açıklamak
Anlam Dönüşümü
- Klasik davranışçılıkta refleks temelli açıklamalar hâkimdi.
- Sonraki yaklaşımlarda bilişsel unsurlar kısmen dahil edildi.
Kavram Kökeni
- Türkçe: davranmak
- Modelleme anlamı
Disiplinlere Göre Kullanım
Davranışsal modeller, öğrenme ve davranış değişimini uyarıcı-tepki ve pekiştirme süreçleriyle açıklar.
Davranışsal modeller, indirgemeci ve deneysel açıklama biçimleri açısından tartışılır.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Davranışı, çevresel koşullar ve pekiştirme süreçleriyle açıklayan davranışsal modeli geliştirmiştir.
Psikolojiyi, yalnızca gözlemlenebilir davranışlar üzerinden temellendirmiştir.