Dikkat
Tanım
Dikkat, zihinsel kaynakların belirli bir uyarana yöneltilmesi sürecidir.
Cümle
“Dikkat, bilincin yönelimidir.”
Bağlam
- Bilişsel psikolojide algı ve bilinç süreçleri bağlamında ele alınır.
- Öğrenme ve bellek süreçlerinin önkoşulu olarak değerlendirilir.
- Gündelik yaşamda odaklanma ve farkındalık durumlarını açıklamak için kullanılır.
Kapsam ve Sınırlar
- Sürekli ve sınırsız değildir.
- Biyolojik ve çevresel etkenlerden kolayca etkilenir.
Kullanım Örnekleri
- Seçici dikkat sayesinde kalabalıkta bir sesi ayırt edebilmek
- Uzun süreli dikkat gerektiren bir metni okumak
Yanlış Kullanımlar
- Dikkati yalnızca irade gücüne indirgemek
- Dikkat eksikliğini tek başına ahlaki bir sorun gibi görmek
Anlam Dönüşümü
- Felsefede bilinçle ilişkili genel bir yönelim olarak ele alınmıştır.
- Modern psikolojide ölçülebilir bilişsel bir süreç olarak tanımlanmıştır.
Kavram Kökeni
- Türkçe: dikkat
- Özen ve uyanıklık anlamı
Disiplinlere Göre Kullanım
Dikkat, bilişsel kaynakların sınırlı olması nedeniyle belirli uyaranlara yöneltilmesini inceleyen temel bilişsel süreçtir.
Dikkat, bilincin yönelimselliği ve farkındalığın yapısı bağlamında ele alınır.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Dikkati, bilincin seçici ve yönlendirici işlevi olarak tanımlamıştır.
Dikkati, bilincin yönelimselliği (intentionalite) çerçevesinde fenomenolojik olarak ele almıştır.