Bilinç
Tanım
Bilinç, öznenin kendisinin ve deneyimlerinin farkında olma durumudur.
Cümle
“Bilinç, her zaman bir şeye yönelmiştir.”
Disiplin
Etiket
-
Etimoloji
Eş / Yakın Anlam
-Zıt Anlam
-Bağlam
- Felsefede öznel deneyimin temelidir.
- Psikoloji ve nörobilimle ilişkilidir.
- Fenomenolojik analizlerin merkezindedir.
Kapsam ve Sınırlar
- Bilinç doğrudan gözlemlenemez.
- Tanımı disipline göre değişir.
- Tümüyle nesnelleştirilemez.
Kullanım Örnekleri
- Bilinçli bir tercih yaptı.
- Bilinç problemi hâlâ çözülememiştir.
Yanlış Kullanımlar
- Bilinç ile farkındalığı özdeşleştirmek
- Bilinçsiz süreçleri yok saymak
- Bilinç problemini yalnızca bilimsel sanmak
Anlam Dönüşümü
- Modern dönemde öznel deneyim anlamı kazanmıştır.
- Çağdaş tartışmalarda problematik bir kavramdır.
Kavram Kökeni
- Türkçe: bilinç
- Bilmek fiilinden türetilmiş modern kavram
Disiplinlere Göre Kullanım
Bilinç, öznel deneyimin ve kendilik farkındalığının temel koşulu olarak ele alınır.
Bilinç, algı, dikkat ve farkındalık süreçleriyle ilişkili bir durum olarak incelenir.
Bilinç, beyin süreçleriyle ilişkisi bağlamında ampirik olarak araştırılır.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Bilinç, her zaman bir şeye yönelmiş edimler bütünü olarak tanımlanır.
Bilinç, kendinde bir öz değil, sürekli kendini aşan bir açıklık olarak ele alınır.
Bilinç, tek merkezli bir öz yerine işlevsel ve çok katmanlı bir süreç olarak yorumlanır.