Davranış
Tanım
Davranış, bireyin içsel ve dışsal uyaranlara verdiği gözlemlenebilir tepkilerdir.
Cümle
Davranış, içsel süreçlerin dışa vurumudur
Bağlam
- Psikolojide gözlemlenebilir insan tepkilerinin incelenmesi bağlamında kullanılır.
- Davranışçılık ekolünde zihinsel süreçlerden bağımsız olarak ele alınır.
- Sosyolojide bireyin toplumsal normlara verdiği tepkiler anlamında değerlendirilir.
Kapsam ve Sınırlar
- Davranış, her zaman bireyin niyetini veya bilincini yansıtmaz.
- İçsel zihinsel süreçler doğrudan davranıştan çıkarılamaz.
- Davranış tek başına kişilik veya ahlak göstergesi değildir.
Kullanım Örnekleri
- Tehlike karşısında geri çekilmek bir davranıştır.
- Toplumsal kurallara uymak öğrenilmiş davranış örneğidir.
- Davranış terapileri gözlemlenebilir tepkileri hedef alır.
Yanlış Kullanımlar
- Davranışın yalnızca çevresel koşullarla açıklanması.
- Davranış ile ahlaki değer yargılarının özdeşleştirilmesi.
- Tekil davranışlardan genel karakter çıkarımı yapılması.
Anlam Dönüşümü
- Gündelik dilde genel hareket ve tutum anlamında kullanılmıştır.
- Davranışçılıkla birlikte bilimsel ve ölçülebilir bir kavram hâline gelmiştir.
- Günümüzde bilişsel süreçlerle birlikte ele alınmaktadır.
Kavram Kökeni
- Türkçe davranmak fiilinden türetilmiştir.
- Davranışçılık ekolüyle bilimsel merkez kazanmıştır.
Disiplinlere Göre Kullanım
Davranış, bireyin çevresel ve içsel uyaranlara verdiği gözlemlenebilir tepkiler bütünüdür.
Davranış, toplumsal normlar, roller ve beklentiler çerçevesinde değerlendirilir.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Davranışı, çevresel pekiştirme ve koşullanma süreçleriyle açıklamıştır.
Davranışı, anlamlı toplumsal eylem bağlamında ele almıştır.