Latince

191 Kavram

Bu kategoride, Latince kökenli felsefî kavramlar bulunmaktadır. Antik Roma ve Orta Çağ düşüncesiyle birlikte Latince, felsefenin akademik ve teknik dili hâline gelmiştir. Özellikle skolastik felsefe, hukuk, siyaset ve teoloji alanlarında kullanılan pek çok temel kavram Latince kökenlidir.

Tanım: A posteriori, deneyim ve gözleme dayanarak elde edilen bilgiyi ifade eder.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: A priori, deneyime başvurmadan bilinebilen bilgi türünü ifade eder.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Aksiyom, bir sistem içinde doğruluğu kabul edilen ve kanıt gerektirmeyen temel önermedir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Aksiyon potansiyeli, nöron zarında oluşan ani elektriksel değişimdir.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Aktüel, bir varlığın ya da niteliğin fiilen gerçekleşmiş ve etkin durumda olmasıdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Ampirik, deney ve gözleme dayanan bilgi ve yöntemleri ifade eder.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Ampirizm, bilginin deney yoluyla elde edildiğini savunan epistemolojik yaklaşımdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Analitik felsefe, felsefi problemleri dil, mantık ve kavramsal çözümleme yoluyla ele alan yaklaşımdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Analiz, bir bütünü oluşturan unsurları ayırarak inceleme ve anlamlandırma yöntemidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Analoji, iki veya daha fazla şey arasındaki benzerliklerden hareketle çıkarım yapma yöntemidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Anarşizm, her türlü zorlayıcı otoriteyi reddeden siyasal düşünce akımıdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Anomi, toplumsal normların etkisini kaybettiği ve bireylerin yönsüzleştiği durumdur.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Anormal, belirli normların dışında kalan veya olağan kabul edilmeyen durumdur.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Arşiv, belgelerin sistemli biçimde saklandığı ve korunduğu yerdir.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Ateizm, Tanrı'nın varlığını reddeden ya da Tanrı inancını benimsemeyen görüştür.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Atom, bir elementin kimyasal özelliklerini taşıyan en küçük yapısal birimdir.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Beyin plastisitesi, beynin yapısal ve işlevsel olarak değişebilme yeteneğidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Conatus, her varlığın kendi varlığını sürdürmeye ve kudretini artırmaya yönelik içsel yönelimini ifade eden kavramdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Cumhuriyet, egemenliğin halka ait olduğu ve yöneticilerin seçimle belirlendiği yönetim biçimidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Deist, Tanrı’nın evreni yarattığını ancak yaratılıştan sonra evrene müdahale etmediğini savunan kişidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Deizm, Tanrı'nın evreni yarattığını ancak sonrasında evrene müdahil olmadığını savunan görüştür.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Deneysel fizik, doğa olaylarını gözlem ve deney yoluyla inceleyen fizik dalıdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Deskriptif, olanı betimleyen ve değer yüklemesi içermeyen yaklaşımı ifade eder.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Determinist, tüm olayların önceden belirlenmiş nedenlerle gerçekleştiğini savunan kişidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Deterministik sistem, başlangıç koşulları verildiğinde gelecekteki tüm durumları kesin olarak belirlenebilen sistemdir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Determinizm, evrende gerçekleşen her olayın zorunlu nedenler zinciriyle belirlendiğini savunan görüştür.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Diktatör, siyasal iktidarı sınırsız ve denetimsiz biçimde kullanan yönetici figürdür.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Diktatörlük, yürütme, yasama ve çoğu zaman yargı yetkisinin tek bir kişi veya dar bir kadroda toplandığı yönetim biçimidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Diyalektik materyalizm, gerçekliğin maddi temelde ve diyalektik süreçler yoluyla değiştiğini savunan felsefi yaklaşımdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Dogma, doğruluğu tartışmaya kapalı olarak kabul edilen inanç veya öğretidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Doktrin, belirli bir düşünce sisteminin tutarlı ve öğretisel biçimde sunulmasıdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Düalist, düalizm görüşünü benimseyen ve gerçekliği ikili bir yapı olarak ele alan kişidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Düalizm, gerçekliğin iki temel ve indirgenemez ilke veya tözden oluştuğunu savunan görüştür.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Ego, bireyin kendilik bilincini ve gerçeklikle kurduğu dengeyi temsil eden benlik yapısıdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Egoizm, bireyin kendi çıkarını ahlaki ölçüt olarak temel alması gerektiğini savunan görüştür.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Egzistansiyalizm, insanın özünü özgür seçimleriyle oluşturduğunu savunan felsefi akımdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Egzistansiyalizm, insanın önce var olup sonra kendini tanımladığını savunan felsefi akımdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Ekol, ortak yöntem, yaklaşım veya düşünce etrafında şekillenen entelektüel topluluğu ifade eder.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Ekspresyonizm, dış gerçeklikten çok öznel duygu ve içsel yaşantının ifadesini amaçlayan sanatsal akımdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Emperyalizm, bir devletin başka toplumlar üzerinde siyasal, ekonomik veya kültürel egemenlik kurmasıdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Empirizm, bilginin temel kaynağının duyusal deneyim olduğunu savunan epistemolojik görüştür.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Enerji, bir sistemin iş yapabilme veya değişim oluşturabilme kapasitesidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Engizisyon, Orta Çağ’da kilise tarafından sapkınlıkla mücadele amacıyla kurulan dini yargı sistemini ifade eder.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Enkarnasyon, ilahi varlığın insan bedeni alarak dünyada görünür hale gelmesini ifade eden teolojik öğretidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Entüisyonizm, sezgiyi bilginin temel kaynağı olarak kabul eden görüştür.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Epokhe, varlığa dair yargıların geçici olarak askıya alınması işlemidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Eschatoloji, ölüm, ahiret, kıyamet ve nihai son üzerine geliştirilen teolojik öğretidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Evrim, canlı türlerinin nesiller boyunca yapısal ve işlevsel değişim geçirmesi sürecidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Faşizm, aşırı milliyetçi ve otoriter bir siyasal ideolojidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Fatalizm, olayların önceden kaçınılmaz biçimde belirlendiğini savunan görüştür.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Federalizm, siyasal yetkinin merkez ile yerel birimler arasında anayasal olarak paylaştırıldığı yönetim sistemidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Felsefi akım, ortak varsayımlar ve problemler etrafında şekillenen düşünce yönelimidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Fenomenoloji, bilinçte göründüğü haliyle deneyimleri betimlemeyi amaçlayan felsefi yaklaşımdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Fenomenolojik ontoloji, varlığı bilinçte göründüğü haliyle ele alan ve deneyimi temel alan ontolojik yaklaşımdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Feodal, toprak mülkiyeti ve kişisel bağlılık ilişkilerine dayalı toplumsal ve siyasal yapıyı ifade eder.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Fideist, dini inançta aklın değil imanın belirleyici olduğunu savunan kişi veya yaklaşımdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Fideizm, dini inançların akılsal temellendirmeye değil, imana ve teslimiyete dayandığını savunan görüştür.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Fizik, doğadaki madde, enerji, hareket ve etkileşimleri temel yasalar aracılığıyla inceleyen bilim dalıdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Fonem, bir dilde anlam ayırt eden en küçük ses birimidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Fonksiyon, bir kümenin her elemanını başka bir kümenin tek bir elemanına eşleyen ilişkidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Form, bir varlığın biçimini ve özünü belirleyen yapısal ilkeyi ifade eder.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Formel mantık, düşüncenin içeriğinden bağımsız olarak, önermelerin ve çıkarımların biçimsel yapısını inceleyen mantık dalıdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Frekans, bir dalganın birim zamanda gerçekleştirdiği titreşim sayısıdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Gayri formel mantık, doğal dilde kurulan argümanları bağlam, ikna ve anlam ilişkileri içinde inceleyen mantık alanıdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Geçici agnostisizm, belirli bir konuda mevcut bilgi imkânlarının yetersiz olduğunu kabul eden; ancak ilkesel olarak bilinemezlik iddiasında bulunmayan temkinli epistemik tutumdur.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Gelenek, inanç, değer ve uygulamaların kuşaklar boyunca aktarılmasıyla oluşan süreklilik yapısıdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Geometri, noktalar, doğrular, düzlemler ve şekiller arasındaki uzamsal ilişkileri inceleyen matematik dalıdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Güçlü agnostisizm, Tanrı’nın veya metafizik gerçekliğin ilkece ve mutlak olarak bilinemez olduğunu savunan epistemolojik tutumdur. Bu görüşe göre bilgi eksikliği geçici değil, yapısaldır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Güçlü ateizm, Tanrı’nın var olmadığını ileri süren ve bu yokluğu savunan metafizik bir iddiadır. Zayıf ateizmden farklı olarak bilinçli bir reddiye içerir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Hermeneutik, metinlerin ve anlamların yorumlanmasını konu alan felsefi yaklaşımdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Hermeneutik daire, anlamanın parça ile bütün arasındaki karşılıklı ilişkiyle gerçekleştiğini ifade eder.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Hipotez, bilimsel araştırma sürecinde test edilmek üzere ileri sürülen geçici ve sınanabilir önermedir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Hümanizm, insanı merkeze alan ve insan aklını temel alan düşünce akımıdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: İdeoloji, toplumsal ve siyasal gerçekliği açıklayan, yönlendiren bütünlüklü düşünce sistemidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: İletişim, anlam ve bilginin göstergeler aracılığıyla aktarılması sürecidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Kapitalizm, üretim araçlarının özel mülkiyete dayandığı ekonomik ve toplumsal sistemdir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Kategorik imperatif, ahlaki eylemlerin koşullara bağlı olmaksızın evrensel ve zorunlu ilkelere dayanması gerektiğini savunan Kantçı ahlak ilkesidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Kilise Babası, Hristiyanlığın erken dönemlerinde doktrinin oluşmasına yön veren ve otorite kabul edilen teolog ve düşünürleri ifade eder.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Kolektif davranış, belirli bir yapıdan bağımsız olarak bireylerin grup halinde sergilediği ortak davranış biçimleridir.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Kolonyalizm, bir toplumun başka bir toplumu doğrudan siyasal ve ekonomik denetim altına almasıdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Komünizm, sınıfsız ve devletsiz bir toplum hedefleyen siyasal ve ekonomik öğretidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Konstrüktivizm, bilginin özne ile dünya arasındaki etkileşimde aktif olarak kurulduğunu savunan yaklaşımdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Korelasyon, iki veya daha fazla değişken arasında birlikte değişme ilişkisini ifade eden kavramdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Korteks, beynin dış tabakası olup algı, düşünme ve bilinçle ilişkili işlevleri barındırır.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Kriter, değerlendirme ve ayırt etme işlevi gören ölçüdür.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Kronoloji, olayların gerçekleşme zamanlarına göre sıralanmasını konu alan yöntemdir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Kuantum, enerjinin ve maddenin en küçük kesikli birimlerle ifade edildiği fiziksel yaklaşımı ifade eder.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Kuantum süperpozisyonu, bir kuantum sisteminin ölçüm yapılana kadar birden fazla olası durumda aynı anda bulunabilmesini ifade eden temel ilkedir.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Kült, genellikle karizmatik bir figür etrafında şekillenen, kapalı ve mutlak bağlılık isteyen inanç veya düşünce topluluğudur.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Kültür, insan topluluklarının ürettiği anlamlar, değerler, pratikler ve semboller bütünüdür.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Kuramsal fizik, fiziksel olguları matematiksel modeller ve kavramsal çerçevelerle açıklamayı amaçlayan fizik dalıdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Laiklik, devletin dinî inançlar karşısında tarafsız olması ve siyasal otoritenin dinî otoriteden ayrılması ilkesidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Leninizm, Marksist teoriyi devrimci pratik ve öncü parti anlayışıyla geliştiren siyasal ideolojidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Liberalizm, bireysel özgürlükleri ve hukuki eşitliği merkeze alan siyasal düşünce akımıdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Liberteryanizm, bireysel özgürlüğü en yüksek değer olarak gören ve devlet müdahalesini asgari düzeyde tutmayı savunan siyasal-felsefi yaklaşımdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Maksim, bireyin eylemlerini yönlendiren öznel ilke veya kuraldır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Matematik, nicelik, yapı, oran ve biçim ilişkilerini soyut sembollerle inceleyen biçimsel bilimdir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Matematiksel model, bir olgu, süreç veya sistemin matematiksel ifadeler ve yapılar aracılığıyla temsil edilmesidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Materyalist, gerçekliğin temelini maddede gören felsefi görüşü benimseyen kişidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Materyalizm, var olan her şeyin temelinde maddenin bulunduğunu savunan felsefi görüştür.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Metafizik (aşkın) ontoloji, varlığı deneyim ve doğa alanının ötesinde temellendiren ontolojik yaklaşımdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Metafiziksel naturalizm, var olan her şeyin doğaya ait olduğunu ve doğaüstü hiçbir varlık ya da açıklamanın ontolojik olarak gerçek olmadığını savunan felsefî görüştür.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Metafor, bir kavramın başka bir kavram aracılığıyla anlamlandırılmasıdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Metin, anlamlı bir bütün oluşturan yazılı veya sözlü ifade dizisidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Metodoloji, araştırma ve bilgi üretiminde kullanılan yöntemlerin ilkelerini inceleyen disiplindir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Metot, belirli bir amaca ulaşmak için izlenen düzenli yol ve tekniktir.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Minimalizm, gereksiz öğeleri dışlayarak sadelik ve öz vurgusunu merkeze alan estetik ve düşünsel yaklaşımdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Model, karmaşık bir sistemi veya olguyu açıklamak ve anlamak için kullanılan sadeleştirilmiş temsildir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Modernite, akıl, bilim ve bireysellik merkezli toplumsal ve düşünsel dönüşümü ifade eden kavramdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Modernizm, akıl, bilim, ilerleme ve evrensel doğrulara duyulan güveni merkeze alan düşünsel ve kültürel yönelimdir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Momentum, bir cismin kütlesi ile hızının birleşimiyle tanımlanan hareket niceliğidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Morfem, dilde anlam taşıyan en küçük birimdir.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Motivasyon, bireyin davranışlarını başlatan, yönlendiren ve sürdüren içsel süreçtir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Motor kontrol, kas hareketlerinin sinir sistemi tarafından düzenlenmesini ifade eder.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Naturalist, tüm olguları doğa yasalarıyla açıklayan dünya görüşünü benimseyen kişi veya yaklaşımdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Naturalizm, tüm olguların doğa yasaları çerçevesinde açıklanabileceğini savunan görüştür.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Nihilizm, evrensel anlam, değer ve amaçların varlığını reddeden felsefi görüştür.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Nominalist ontoloji, tümellerin gerçek bir varlığa sahip olmadığını, yalnızca isimlerden oluştuğunu savunan ontolojik yaklaşımdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Nominalizm, tümellerin gerçek varlıklar değil, yalnızca adlar olduğunu savunan görüştür.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Nöral model, sinir sisteminin işleyişini açıklamak için kullanılan kuramsal veya matematiksel temsildir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Norm, davranışları, yargıları ve toplumsal beklentileri düzenleyen kabul edilmiş ölçüttür.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Normal, belirli bir bağlamda genel kabul gören ve olağan sayılan durumdur.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Normatif, neyin olması gerektiğine dair değer ve kural bildiren yargıları ifade eder.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Nörobilim, sinir sisteminin yapısını, işleyişini ve davranışla ilişkisini inceleyen disiplinler arası bilim alanıdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Nörolojik bozukluk, sinir sisteminin yapısal veya işlevsel bozulmasını ifade eder.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Nöron, sinir sisteminde bilgi iletimini sağlayan temel hücredir.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Nörotransmitter, sinapslarda kimyasal sinyal iletimini sağlayan moleküldür.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Otorite, meşru kabul edilen ve itaat görmesi beklenen iktidar biçimidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Otoriterlik, siyasal iktidarın sınırlı denetime tabi olduğu ve kararların merkezî biçimde alındığı yönetim anlayışıdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Panenteizm, evrenin Tanrı'nın içinde olduğunu ancak Tanrı'nın evrenle sınırlı olmadığını savunan görüştür.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Panteizm, Tanrı ile evrenin özdeş olduğunu savunan metafizik görüştür.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Paradigma, belirli bir dönemde bilimsel faaliyeti yönlendiren ortak kabuller ve yöntemler bütünüdür.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Plastisite, sinir sisteminin deneyime bağlı olarak değişebilme kapasitesidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Plüralizm, gerçekliğin veya değerlerin tek bir temele indirgenemeyeceğini savunan görüştür.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Popülizm, siyaseti ‘halk’ ile ‘elitler’ arasındaki karşıtlık üzerinden kuran ideolojik ve söylemsel yaklaşımdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Postkolonyalizm, sömürgecilik sonrası toplumsal, kültürel ve düşünsel etkileri inceleyen yaklaşımdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Postmodernizm, evrensel doğrulara, ilerleme anlatılarına ve mutlak temellere yönelik eleştirel yaklaşımı ifade eder.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Postulat, bir düşünce veya kuramsal sistemin işlemesi için kanıtlanmadan kabul edilen temel önermedir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Potansiyel, bir varlığın henüz gerçekleşmemiş ancak gerçekleşebilir olma durumudur.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Pozitif hukuk, belirli bir toplumda geçerli olan yazılı ve yazısız hukuk kurallarının bütünüdür.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Pozitivizm, geçerli bilginin yalnızca deney ve gözleme dayalı olabileceğini savunan yaklaşımdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Pragmatik, dilin bağlam içindeki kullanımını inceleyen alandır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Pragmatizm, düşünce ve inançların doğruluğunu pratik sonuçlarıyla değerlendiren felsefi yaklaşımdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Psikoloji, insan davranışlarını ve zihinsel süreçleri bilimsel yöntemlerle inceleyen disiplindir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Qualia, bilinçli deneyimlerin yalnızca özne tarafından yaşanan niteliksel yönlerini ifade eden kavramdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Rasyonalizm, bilginin temel kaynağının akıl olduğunu savunan felsefi yaklaşımdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Rasyonel, akla ve mantıksal ilkelere uygun olanı ifade eder.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Realizm, gerçekliğin insan zihninden bağımsız olarak var olduğunu savunan felsefi yaklaşımdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Sanatsal realizm, idealizasyonu reddederek gündelik ve toplumsal gerçekliği olduğu gibi yansıtmayı amaçlayan yaklaşımdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Reenkarnasyon, ruhun ölümden sonra başka bir bedende yeniden dünyaya gelmesini savunan inanç ve öğretidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Referans, bir dilsel ifadenin işaret ettiği nesne, kişi veya varlıktır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Refleksif düşünce, düşüncenin kendi süreçlerini konu edinmesidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Reform, mevcut bir yapının köklü ancak tamamen yıkıcı olmayan biçimde yeniden düzenlenmesidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Rejim, bir devletin siyasal iktidarı kullanma ve örgütleme biçimini ifade eder.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Ritüel, kutsal kabul edilen anlamları düzenli ve sembolik eylemler yoluyla ifade eden uygulamadır.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Rol, bireyin sahip olduğu statüye bağlı olarak toplumun ondan beklediği davranışlar bütünüdür.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Rölativizm, doğruluk ve değerlerin mutlak değil, bağlama göre değiştiğini savunan görüştür.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Romantizm, akılcı ve mekanik dünya görüşüne karşı duygu, hayal gücü ve bireyselliği öne çıkaran düşünsel ve sanatsal akımdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Rönesans, Orta Çağ sonrası Avrupa’da antik düşüncenin yeniden canlanmasıyla ortaya çıkan kültürel ve felsefi dönüşüm dönemidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Sekülerizm, toplumsal düzenin ve kamusal alanın dinî referanslardan bağımsız olarak yapılandırılmasını savunan düşünce biçimidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Semantik, dilde anlamın oluşumunu ve değişimini inceleyen alandır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Sembol, doğrudan gösterim yerine dolaylı ve çok katmanlı anlamlar taşıyan göstergedir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Sentez, farklı unsurların yeni ve bütüncül bir yapı oluşturacak şekilde birleştirilmesidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Simetri, bir sistemin belirli dönüşümler altında değişmeden kalma özelliğidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Sinaps, nöronlar arasında sinyal aktarımının gerçekleştiği bağlantı noktasıdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Sosyalizm, üretim araçlarının toplumsal mülkiyetini savunan siyasal ve ekonomik görüştür.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Sosyoloji, toplumsal yapıların ve ilişkilerin bilimsel incelemesidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Statü, bireyin toplum içindeki saygınlık, konum ve haklar bakımından sahip olduğu yeridir.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Statüko, mevcut güç ilişkilerinin ve düzenin korunması durumudur.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Sürrealizm, bilinçdışı, düşler ve rastlantısallık yoluyla gerçekliğin ötesine geçmeyi hedefleyen sanatsal akımdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Tarih, geçmişte gerçekleşmiş insan etkinliklerini konu alan disiplin ve bilgi alanıdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Tarihsel, bir olgunun belirli bir zaman ve bağlam içinde değerlendirilmesini ifade eden niteliktir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Tarihsel materyalizm, toplumsal ve tarihsel gelişmeleri maddi üretim ilişkileri temelinde açıklayan yaklaşımdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Tarihsel perspektif, olayları ve düşünceleri kendi dönemlerinin sosyal, siyasal ve kültürel koşulları içinde değerlendirme yaklaşımıdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Teizm, evreni yaratan ve evrene müdahil olan kişisel bir Tanrı'nın varlığını savunan görüştür.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Temsil, bir varlık ya da durumun başka bir varlık veya durum adına gösterilmesidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Teodise, Tanrı’nın iyiliğini ve adaletini dünyadaki kötülüğe rağmen temellendirmeyi amaçlayan yaklaşımdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Teoloji, Tanrı, kutsal metinler ve inanç ilkelerini sistematik ve rasyonel bir biçimde inceleyen disiplindir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Teorem, aksiyomlar ve daha önce kanıtlanmış önermelerden mantıksal çıkarımla elde edilen önermedir.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Teori, gözlem ve deneylerden elde edilen verileri açıklayan, genelleyen ve öngörü sağlayan soyut bilimsel çerçevedir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Teorik, pratik uygulamadan ziyade açıklama, anlama ve kavramsal çözümlemeye yönelik düşünsel faaliyetleri ifade eden kavramdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Totalitarizm, siyasal iktidarın toplumun tüm alanlarını kontrol etmeyi amaçladığı yönetim biçimidir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Totaliter, bireysel ve toplumsal yaşamın tüm alanlarını denetim altına alan yönetim anlayışıdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Transandantal, deneyimi mümkün kılan zihinsel yapı ve koşulları ifade eden felsefi kavramdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Transandent, duyusal deneyimin sınırlarını aşan ve deneyim yoluyla bilinemeyen varlık veya ilkeleri ifade eder.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Ütilitarizm, bir eylemin ahlaki değerini ürettiği faydaya göre belirleyen ahlak kuramıdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Uzay-zaman, uzay ve zamanın ayrılmaz bir bütün olarak ele alındığı fiziksel yapı kavramıdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Disiplin

Tanım: Varoluşçuluk, insanın önce var olup sonra kendini eylemleriyle tanımladığını savunan felsefi akımdır.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Zayıf agnostisizm, Tanrı’nın varlığı hakkında şu an için yeterli bilgiye sahip olunmadığını savunan, ancak ilkece bilinemezlik iddiasında bulunmayan epistemik tutumdur.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Zayıf ateizm, Tanrı’nın varlığını reddetmekten ziyade, Tanrı inancına sahip olmama durumunu ifade eder. Bu tutum, epistemik yetersizlik veya kanıt eksikliği gerekçesiyle benimsenir.

Detay
Etimoloji

Latince

Tanım: Zihinsel temsil, zihnin nesneleri ve durumları simgesel biçimde içermesidir.

Detay
Etimoloji

Latince