Transandantal
Tanım
Transandantal, deneyimi mümkün kılan zihinsel yapı ve koşulları ifade eden felsefi kavramdır.
Cümle
“Transandantal, deneyimin mümkünlük koşuludur.”
Eş / Yakın Anlam
-Zıt Anlam
-Bağlam
- Eleştirel felsefenin temel terimidir.
- Bilgi teorisinde kullanılır.
Kapsam ve Sınırlar
- Özne merkezli olmakla eleştirilir.
- Ontolojik alanla karıştırılabilir.
Kullanım Örnekleri
- Zaman ve mekân formları
- Kategoriler
Yanlış Kullanımlar
- Transandantal ile transandent’i karıştırmak
- Metafizik aşkınlık sanmak
Anlam Dönüşümü
- Bilginin koşulları olarak tanımlandı.
- Epistemolojide merkezi rol kazandı.
Kavram Kökeni
- Latince: transcendere
- Aşmak anlamı
Disiplinlere Göre Kullanım
Transandantal kavram, bilginin ve deneyimin mümkün olma koşullarını araştıran epistemolojik çerçevenin merkezindedir.
Deneyimin ön-koşullarını sorgulayarak bilginin sınırlarını belirlemeyi amaçlayan yaklaşımı ifade eder.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Transandantal felsefeyle zaman, mekân ve kategorileri deneyimin a priori koşulları olarak temellendirmiştir.
Transandantal özne kavramıyla bilincin deneyimi nasıl kurduğunu fenomenolojik olarak incelemiştir.