Ampirizm
Tanım
Ampirizm, bilginin deney yoluyla elde edildiğini savunan epistemolojik yaklaşımdır.
Cümle
“Bilgi, deneyle başlar.”
Bağlam
- Deneyciliğin felsefi ve sistemli biçimidir.
- Bilgi teorilerinde gözleme öncelik verir.
- Bilimsel bilginin temellendirilmesinde kullanılır.
Kapsam ve Sınırlar
- Nedensellik ilkesini temellendiremez.
- Zorunluluk fikrini açıklamakta zorlanır.
- Metafizik bilgiye kapalıdır.
Kullanım Örnekleri
- Nedenselliğin alışkanlıkla açıklanması.
- Bilginin deney sonrası oluşması.
Yanlış Kullanımlar
- Ampirizmi pozitivizmle karıştırmak.
- Deneysel olmayan bilgiyi değersiz görmek.
- Ahlak ve metafiziği tamamen reddetmek.
Anlam Dönüşümü
- Antik deney anlayışından türedi.
- Modern dönemde epistemolojik doktrin oldu.
- Bilim felsefesinde baskın hâle geldi.
Kavram Kökeni
- Yunanca: empeiria
- Deney, tecrübe anlamı
Disiplinlere Göre Kullanım
Ampirizm, bilginin kökenini deneyde temellendiren sistemli deneyci yaklaşımdır.
Bilimsel bilginin gözlem ve deneyle doğrulanmasını esas alır.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Nedenselliği alışkanlıkla açıklayarak ampirizmi radikal biçimde geliştirmiştir.
Ampirik yöntemi bilimsel ilerlemenin temeli olarak savunmuştur.