Gayri Formel Mantık
Tanım
Gayri formel mantık, doğal dilde kurulan argümanları bağlam, ikna ve anlam ilişkileri içinde inceleyen mantık alanıdır.
Cümle
“Günlük akıl yürütme formel değildir.”
Eş / Yakın Anlam
-Zıt Anlam
-Bağlam
- Günlük tartışmalar ve retorik analizlerde kullanılır.
- Hukuk, siyaset ve etik argümanların değerlendirilmesinde önemlidir.
Kapsam ve Sınırlar
- Kesin biçimsel kurallar sunmaz.
- Yorumlayıcı yönü yüksektir.
Kullanım Örnekleri
- Gündelik ikna argümanları
- Bağlama dayalı akıl yürütmeler
Yanlış Kullanımlar
- Gayri formel mantığı kuralsız düşünme sanmak
- Retoriği mantıkla özdeşleştirmek
Anlam Dönüşümü
- 20. yüzyılda formel mantığın sınırlarına tepki olarak gelişmiştir.
Kavram Kökeni
- Latince: informalis
- Biçim dışı anlamı
Disiplinlere Göre Kullanım
Gayri formel mantık, doğal dilde kurulan argümanları biçimsel yapılar yerine bağlam, anlam ve ikna gücü açısından değerlendirir.
İkna edici söylemlerin mantıksal gücü ile retorik stratejiler arasındaki ayrımı analiz eder.
Mahkeme tartışmaları ve hukuki gerekçelendirmelerde kullanılan argümanların değerlendirilmesinde önemli bir araçtır.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Günlük argümanların formel mantıkla tam olarak açıklanamayacağını savunarak argüman modeli geliştirmiştir.
İkna ve argümantasyonu merkez alan yeni retorik yaklaşımıyla gayri formel mantığa katkı sunmuştur.