Paradigma
Tanım
Paradigma, belirli bir dönemde bilimsel faaliyeti yönlendiren ortak kabuller ve yöntemler bütünüdür.
Cümle
“Bilim, paradigma içinde ilerler.”
Eş / Yakın Anlam
-Zıt Anlam
-İlişkili Kavramlar
Bilimin Sınırları, Bilimsel Devrim, Bilimsel Yöntem, Bilimsellik, Meta-Anlatı, Meta-DüzeyBağlam
- Bilimsel problemlerin nasıl sorulacağını belirler.
- Normal bilim faaliyetinin çerçevesini oluşturur.
Kapsam ve Sınırlar
- Paradigmalar bilimsel körlük oluşturabilir.
- Rakip paradigmalar arasında doğrudan karşılaştırma zor olabilir.
Kullanım Örnekleri
- Newtoncu paradigma
- Einstein paradigması
Yanlış Kullanımlar
- Paradigmayı ideolojiyle özdeşleştirmek
Anlam Dönüşümü
- Örnek ve model anlamından bilimsel çerçeve anlamına evrilmiştir.
Kavram Kökeni
- Yunanca: paradeigma
- Örnek ve model anlamı
Disiplinlere Göre Kullanım
Paradigma, bilimsel araştırmanın hangi sorularla, hangi yöntemlerle yürütüleceğini belirleyen üst çerçeve olarak ele alınır.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Bilimin doğrusal değil, paradigmalar içinde ilerleyen bir etkinlik olduğunu savunmuştur.
Paradigma kavramını araştırma programları çerçevesinde yeniden yorumlamıştır.