Pragmatik
Tanım
Pragmatik, dilin bağlam içindeki kullanımını inceleyen alandır.
Cümle
“Söylenen kadar söylenmeyen de anlam taşır.”
Bağlam
- Konuşanın niyeti ve dinleyenin yorumu arasındaki ilişkiyi ele alır.
- Anlamın duruma ve bağlama göre nasıl değiştiğini inceler.
Kapsam ve Sınırlar
- Bağlama aşırı bağımlıdır.
- Genelleştirilebilir kurallar üretmekte zorlanır.
Kullanım Örnekleri
- Dolaylı anlatım
- İma ve üstü kapalı ifadeler
Yanlış Kullanımlar
- Pragmatiği semantik ile karıştırmak
- Her örtük anlamı pragmatik saymak
Anlam Dönüşümü
- Anlam çalışmalarında ikincil görüldü.
- Günümüzde dil felsefesinin merkez alanlarından biri oldu.
Kavram Kökeni
- Yunanca: pragma
- Eylem ve kullanım anlamı
Disiplinlere Göre Kullanım
Pragmatik, dilin somut kullanım koşullarını, konuşma bağlamını ve örtük anlamları inceleyen alt alandır.
Anlamın yalnızca söylenen ifadede değil, niyet, bağlam ve etkileşimde ortaya çıktığını problemleştirir.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
İşbirliği ilkesi ve konuşma çıkarımlarıyla pragmatiğin teorik temelini oluşturmuştur.
Söz edimleri kuramıyla dilin yalnızca betimleyici değil, eylem kurucu bir yönü olduğunu göstermiştir.