Tepki
Tanım
Tepki, bireyin içsel ya da dışsal bir uyarana karşı verdiği anlık ve çoğu zaman otomatik karşılıktır.
Cümle
Tepki, uyarana verilen en dolaysız cevaptır
Bağlam
- Davranış psikolojisinde uyarıcı-tepki ilişkisi bağlamında kullanılır.
- Refleks ve koşullanma çalışmalarında merkezi bir kavramdır.
- Gündelik dilde ani duygusal karşılık anlamında kullanılır.
Kapsam ve Sınırlar
- Her tepki bilinçli bir süreç değildir.
- Tepki, karmaşık davranışları açıklamak için yeterli değildir.
- Uzun vadeli davranış kalıplarını tek başına açıklamaz.
Kullanım Örnekleri
- Sıcak bir cisme dokununca eli çekmek tepkidir.
- Ani bir ses karşısında irkilmek tepki örneğidir.
- Koşullu tepkiler öğrenme sürecinin parçasıdır.
Yanlış Kullanımlar
- Tepki ile bilinçli davranışın karıştırılması.
- Her eylemin tepki olarak yorumlanması.
- Tepkinin iradi seçim sanılması.
Anlam Dönüşümü
- Fizyolojik refleks anlamında kullanılmıştır.
- Davranışçılıkta bilimsel bir kavram hâline gelmiştir.
- Günümüzde bilişsel süreçlerle birlikte değerlendirilir.
Kavram Kökeni
- Türkçe 'tep-' fiilinden türemiştir.
- Psikolojide stimulus-response ilişkisiyle kullanılır.
Disiplinlere Göre Kullanım
Tepki, uyarıcıya karşı verilen kısa süreli ve çoğu zaman otomatik karşılıkları ifade eder.
Tepki, uyarıcı-tepki (stimulus-response) modellerinin temel kavramıdır.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Tepkiyi koşullanma deneyleriyle bilimsel olarak incelemiştir.
Psikolojiyi, uyarıcı-tepki ilişkileri üzerinden temellendirmiştir.