Deney
Tanım
Deney, belirli değişkenler kontrol edilerek yapılan sistemli sınama sürecidir.
Cümle
“Deney, doğaya soru sormaktır.”
Eş / Yakın Anlam
-Zıt Anlam
-Bağlam
- Hipotezlerin test edilmesinde kullanılır.
- Bilimsel yöntemin merkezî unsurlarındandır.
Kapsam ve Sınırlar
- Her alanda uygulanabilir değildir.
- Yapay koşullar doğallığı sınırlayabilir.
Kullanım Örnekleri
- Laboratuvar deneyleri
- Kontrollü sosyal deneyler
Yanlış Kullanımlar
- Deneyi gözlemle karıştırmak
- Tek deney sonucunu kesin kanıt saymak
Anlam Dönüşümü
- Klasik bilimde doğrulama aracıydı.
- Modern bilimde yanlışlama ve sınama aracı haline gelmiştir.
Kavram Kökeni
- Arapça: dene-
- Sınama anlamı
Disiplinlere Göre Kullanım
Deney, hipotez ve kuramların sınanmasında merkezi bir araç olarak ele alınır.
Deneyin tasarımı, kontrol değişkenleri ve tekrarlanabilirliği yöntemsel açıdan değerlendirilir.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Deneyi, doğayı sorgulamanın etkin bir yolu olarak görmüş ve modern bilimin temeline yerleştirmiştir.
Deneyi, teorileri doğrulamaktan ziyade yanlışlamaya yönelik eleştirel bir sınama aracı olarak değerlendirmiştir.