Haber-i Sadık
Tanım
Haber-i sadık, doğruluğu kesin olan ve bilgi ifade eden haber türünü ifade eder. Kelamda vahiy ve mütevatir haber bu kapsamdadır.
Cümle
Doğru haber bilgi kaynağıdır
Bağlam
- Kelâmda bilgi teorisinin temel kavramlarından biridir.
- Vahiy ve peygamber haberi bu başlık altında değerlendirilir.
- Akıl ve duyu bilgisinin yanında üçüncü bilgi kaynağıdır.
Kapsam ve Sınırlar
- Her aktarılan haber bu kapsama girmez.
- Doğruluğu teyit edilemeyen rivayetleri kapsamaz.
- Zannî haberlerle karıştırılamaz.
Kullanım Örnekleri
- Kur’an vahyi.
- Mütevatir hadisler.
Yanlış Kullanımlar
- Her dini rivayeti haber-i sadık saymak.
- Zayıf haberleri kesin bilgi gibi sunmak.
- Haberin doğruluk şartlarını göz ardı etmek.
Anlam Dönüşümü
- Erken dönemde vahiy merkezliydi.
- Usûl ilimleriyle kriterleri netleşti.
- Modern epistemoloji tartışmalarıyla yeniden ele alındı.
Kavram Kökeni
- Sadık kelimesi doğru anlamına gelir.
- Bilgi teorisinde önemli bir kavramdır.
Disiplinlere Göre Kullanım
Haber-i sadık, kesin bilgi ifade eden haber türü olarak kelâm epistemolojisinin temel unsurlarındandır.
Bilginin kaynağı ve doğruluk ölçütleri bağlamında akıl ve duyunun yanında üçüncü bir epistemik kaynak olarak değerlendirilir.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Vahiy ve mütevatir haberin kesin bilgi ifade ettiğini savunarak haber-i sadık kavramını sistemleştirmiştir.