Mücerret
Tanım
Mücerret, maddi varlığa, fiziksel mekâna veya duyusal özelliklere bağlı olmaksızın varlığı düşünülebilen şeyleri ifade eden kavramdır.
Cümle
Mücerret olan, maddeden bağımsız olarak kavranandır
Bağlam
- Metafizikte maddeden bağımsız varlıkları tanımlamak için kullanılır.
- Epistemolojide soyut kavramların statüsünü açıklamakta yer alır.
- Kelam ve felsefede aklî varlık alanını belirtir.
Kapsam ve Sınırlar
- Mücerret olanın insan zihninden tamamen bağımsız olduğu varsayımı.
- Soyutlama ile ontolojik bağımsızlığın karıştırılması.
Kullanım Örnekleri
- Matematiksel varlıklar mücerret kabul edilir.
- Aklî ilkeler maddeden bağımsız, mücerret yapılardır.
Yanlış Kullanımlar
- Her soyut düşünceyi mücerret varlık saymak.
- Mücerredi gerçeklikten kopuk hayal ürünü gibi görmek.
Anlam Dönüşümü
- Klasik felsefede ontolojik bir kategori olarak kullanılmıştır.
- Modern düşüncede çoğu zaman soyutlukla eş anlamlı hâle gelmiştir.
Kavram Kökeni
- Mücerret kelimesi Arapça kökenlidir
- Soyutlama anlamı üzerinden felsefi terminolojiye girmiştir
Disiplinlere Göre Kullanım
Mücerret, maddeden bağımsız varlık türlerini ve aklî gerçeklik alanını tanımlamak için kullanılır.
Melekler, aklî ilkeler ve ilahi sıfatlar gibi maddi olmayan varlıkları ifade etmekte mücerret kavramına başvurulur.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Mücerredi, maddeden tamamen soyutlanmış aklî varlıklar olarak tanımlamış ve ontolojik bir kategoriye dönüştürmüştür.
Aklî varlık düzenini açıklarken mücerret varlıkları hiyerarşik bir ontoloji içinde ele almıştır.