Meşruiyet
Tanım
Meşruiyet, bir iktidarın veya kuralın haklı ve kabul edilebilir sayılması durumudur.
Cümle
“İktidar, meşruiyet olmadan kalıcı olamaz.”
Bağlam
- Siyasal otoritenin toplumsal kabulünü açıklamak için kullanılır.
Kapsam ve Sınırlar
- Meşruiyet tarihsel ve kültürel koşullara bağlıdır.
Kullanım Örnekleri
- Seçimle gelen iktidar
- Toplumsal rıza
Yanlış Kullanımlar
- Meşruiyeti sadece yasalara indirgemek
Anlam Dönüşümü
- Geleneksel toplumlarda kutsal temelliydi.
- Modern toplumlarda rasyonel ve demokratik temellere dayanır.
Kavram Kökeni
- Arapça: mashrūʿ
- Uygun, geçerli anlamı
Disiplinlere Göre Kullanım
Meşruiyet, iktidarın hangi gerekçelerle haklı kabul edildiği ve itaatin neden rasyonel görüldüğü sorusu etrafında tartışılır.
Meşruiyet, toplumsal rıza, gelenek ve normların iktidarı nasıl kabul edilir kıldığı açısından ele alınır.
Meşruiyet, yasal geçerlilik ile adalet ve haklılık arasındaki ilişki bağlamında değerlendirilir.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Meşruiyeti geleneksel, karizmatik ve yasal-ussal olmak üzere üç ideal tipe ayırmıştır.
Meşruiyeti, iletişimsel rasyonalite ve kamusal tartışma yoluyla oluşan rıza temelinde açıklamıştır.
Meşruiyeti, yönetilenlerin rızasına ve doğal hakların korunmasına dayandırmıştır.