Nitel Yöntem
Tanım
Nitel yöntem, sayısal verilerden ziyade anlam, deneyim ve yorumlara odaklanan araştırma yaklaşımıdır.
Cümle
“Anlam, ölçülerek değil yorumlanarak anlaşılır.”
Bağlam
- İnsan deneyimlerini derinlemesine anlamayı amaçlar.
- Sosyal bilimlerde yorumlayıcı yaklaşımlarla birlikte kullanılır.
Kapsam ve Sınırlar
- Genelleme gücü sınırlıdır.
- Araştırmacı yorumuna bağımlıdır.
Kullanım Örnekleri
- Derinlemesine mülakat
- Odak grup çalışması
Yanlış Kullanımlar
- Nitel yöntemi öznel ve bilim dışı saymak
- Sistematik veri toplamayı ihmal etmek
Anlam Dönüşümü
- Pozitivist bilim anlayışına tepki olarak gelişti.
- Yorumlayıcı bilimlerde merkezi yöntem oldu.
Kavram Kökeni
- Türkçe: nitelik
- Özellik ve anlam vurgusu
Disiplinlere Göre Kullanım
Nitel yöntem, araştırma sürecinde anlam, deneyim ve bağlamı merkeze alan yorumlayıcı bir yaklaşım olarak ele alınır.
İnsan bilimlerinde anlama (Verstehen) ilkesine dayalı bilgi üretimini temellendirir.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Nitel yöntemi, insan bilimlerinin doğa bilimlerinden farklı olarak anlamaya dayalı olması gerektiği fikriyle temellendirmiştir.
Toplumsal eylemin anlamını kavramayı merkeze alarak nitel araştırma geleneğine katkı sağlamıştır.