Tarihselcilik
Tanım
Tarihselcilik, düşünce ve metinlerin ancak ortaya çıktıkları tarihsel koşullar içinde anlaşılabileceğini savunan yaklaşımdır.
Cümle
Her düşünce kendi tarihsel bağlamında anlaşılır
Eş / Yakın Anlam
-Zıt Anlam
-Bağlam
- Tarih felsefesinde düşüncenin zamansal bağlamını açıklamak için kullanılır.
- Metin yorumunda bağlamsal okuma yöntemini savunur.
- Dinî ve hukuki metinlerin tarihsel şartlarla ilişkisini tartışır.
Kapsam ve Sınırlar
- Tüm anlamı tarihselliğe indirgeme riski taşır.
- Evrensel normların imkânını zayıflatabilir.
- Metnin kendi iç tutarlılığını ihmal edebilir.
Kullanım Örnekleri
- Bir metni yazıldığı dönemin sosyopolitik koşullarıyla okumak.
- Hukuki bir normu tarihsel bağlamına göre yorumlamak.
Yanlış Kullanımlar
- Tarihselciliği relativizmle özdeşleştirmek.
- Metni tamamen geçersiz kılacak şekilde kullanmak.
- Her normu tarihsel gerekçeyle iptal etmek.
Anlam Dönüşümü
- Başlangıçta tarih bilincini vurgulayan bir yöntemdi.
- Hermeneutikte sistematik bir yaklaşıma dönüştü.
- Modern dönemde dinî metin yorumlarına uygulandı.
Kavram Kökeni
- Modern tarih felsefesi
- Bağlamsal okuma
Disiplinlere Göre Kullanım
Tarihselcilik, düşünce ve kurumların tarihsel şartlar içinde şekillendiğini savunan yöntemdir.
Metinlerin anlamının tarihsel bağlamdan bağımsız düşünülemeyeceğini ileri sürer.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Anlamayı tarihsel yaşam bağlamı içinde temellendirir.
Tarihsel ufukların kaynaşması kavramıyla yorumu zamansal bir süreç olarak açıklar.