Araz
Tanım
Araz, kendi başına var olamayan ve ancak bir cevherde bulunarak varlık kazanan niteliktir.
Cümle
“Araz, cevhere bağlı olarak var olur.”
Bağlam
- Cevher–araz ayrımında ikincil varlık olarak kullanılır.
- Değişim ve süreksizlik açıklamalarında yer alır.
- Kelamda yaratılmışlık tartışmalarında önemlidir.
Kapsam ve Sınırlar
- Araz bağımsız varlığa sahip değildir.
- Araz kavramı töz anlayışına bağlıdır.
Kullanım Örnekleri
- Renk ve biçim arazdır.
- Arazlar sürekli değişir.
Yanlış Kullanımlar
- Arazı cevherle aynı düzeyde görmek
- Her niteliği araz sanmak
Anlam Dönüşümü
- Klasik metafizikte temel ayrımın parçasıdır.
- Modern felsefede nitelik kavramına indirgenmiştir.
Kavram Kökeni
- Arapça: ʿaraḍ
- Sonradan ortaya çıkan nitelik anlamı
Disiplinlere Göre Kullanım
Araz, cevhere bağlı olarak var olan ve değişimi mümkün kılan nitelik alanıdır.
Araz, süreksizlik ve yaratılmışlık tartışmalarında merkezi rol oynar.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Arazı, cevherde bulunan ve kendi başına var olamayan nitelik olarak tanımlar.
Arazı, cevhere ontolojik olarak bağımlı bir varlık kipinde açıklar.
Arazların sürekli yaratıldığı görüşüyle süreklilik fikrini reddeder.