Objektiflik
Tanım
Objektiflik, yargı ve değerlendirmelerde kişisel etkilerden bağımsız olma ilkesidir.
Cümle
“Mutlak objektiflik bir idealdir.”
Bağlam
- Bilimsel ve tarihsel bilgi üretiminde temel bir ideal olarak kullanılır.
- Yorum ve değer yargılarının sınırlandırılmasını ifade eder.
Kapsam ve Sınırlar
- Tam anlamıyla objektif bilgi üretmek mümkün değildir.
- Seçim ve yorum süreçleri öznel unsurlar içerir.
Kullanım Örnekleri
- Kaynak eleştirisi yapmak
- Farklı görüşleri karşılaştırmak
Yanlış Kullanımlar
- Objektifliği mutlak tarafsızlık sanmak
- Kendi yorumunu objektiflik olarak sunmak
Anlam Dönüşümü
- Pozitivist bilim anlayışında merkezî bir ilkedir.
- Yorumcu yaklaşımlarla eleştirel biçimde yeniden tanımlandı.
Kavram Kökeni
- Latince: objectivus
- Nesneye ait olma anlamı
Disiplinlere Göre Kullanım
Objektiflik, tarihsel araştırmada kaynak seçimi, eleştiri ve karşılaştırma yoluyla ulaşılmaya çalışılan bir idealdir.
Objektiflik, bilginin öznel etkilerden ne ölçüde arındırılabileceği sorusunu merkeze alır.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Değer yargılarından arınmışlık ilkesini savunmuş, ancak mutlak objektifliğin mümkün olmadığını belirtmiştir.
Objektifliği bireysel tarafsızlıktan ziyade eleştiriye açıklık ve yanlışlanabilirlik üzerinden temellendirmiştir.