Nesnellik
Tanım
Nesnellik, bilgi üretiminde kişisel inanç ve duygulardan bağımsız olma ilkesidir.
Cümle
“Nesnellik, kişisel bakış açısından bağımsızlıktır.”
Bağlam
- Bilimsel yöntemin tarafsızlık iddiasıyla ilişkilidir.
- Ölçüm, tekrarlanabilirlik ve denetlenebilirlikle desteklenir.
- Bilim etiği ve metodolojisinin temel ilkelerindendir.
Kapsam ve Sınırlar
- Tam anlamıyla öznesiz bilgi üretimi mümkün değildir.
- Kuramsal çerçeveler nesnelliği sınırlandırabilir.
Kullanım Örnekleri
- Standart ölçüm tekniklerinin kullanılması
- Kör deney yöntemleri
Yanlış Kullanımlar
- Nesnelliği mutlak tarafsızlık olarak görmek
- Değerlerden tamamen arınmış bilim iddia etmek
Anlam Dönüşümü
- Klasik bilimde mutlak nesnellik ideali vardı.
- Modern bilimde yöntemsel nesnellik anlayışı öne çıkmıştır.
Kavram Kökeni
- Türkçe: nesne
- Bağımsızlık anlamı
Disiplinlere Göre Kullanım
Nesnellik, bilimsel yöntemin tarafsızlık ve denetlenebilirlik iddiasıyla ilişkilendirilir.
Bilginin öznel etkilerden ne ölçüde arındırılabileceği epistemolojik bir problem olarak ele alınır.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Nesnelliği, değer yargılarından arındırılmış yöntemsel bir ilke olarak tanımlamıştır.
Bilimsel nesnelliğin paradigma ve topluluk bağlamında şekillendiğini savunmuştur.