Kasd
Tanım
Kasd, kişinin bir fiile bilinçli biçimde yönelmesini ve o fiili yapmaya karar vermesini ifade eden kavramdır. Fıkıh ve ahlakta kasd, fiilin sorumluluk doğuran bilinçli yönünü belirler.
Cümle
Kasd, fiilin bilinçli yönelimidir
Bağlam
- Fıkıhta fiillerin sorumluluk doğurup doğurmadığını belirlemede kullanılır.
- Ahlakta bilinçli eylem ile istem dışı davranış ayrımını ifade eder.
- Ceza hukukunda kasıt kavramının temeli olarak ele alınır.
Kapsam ve Sınırlar
- Niyetle tamamen özdeş değildir.
- Sonuçtan bağımsız tek başına yeterli değildir.
- Bilinçsiz refleksleri kapsamaz.
Kullanım Örnekleri
- Kasıtlı fiil.
- İstem dışı davranıştan ayrımı.
- Kasd–niyet ilişkisi.
Yanlış Kullanımlar
- Sonucu tamamen göz ardı eden masumiyet ölçütü sayılması.
- Niyet ile kasdın ayırt edilmemesi.
- Hukuki sorumluluğu iptal eden gerekçe yapılması.
Anlam Dönüşümü
- Başlangıçta yönelme ve hedefleme anlamındaydı.
- Fıkıhta fiilin bilinçli yönünü ifade eden teknik terim oldu.
- Modern hukukta kasıt kavramıyla ilişkilendirildi.
Kavram Kökeni
- Kasd kelimesi Arapça q-ṣ-d kökünden gelir.
- Yönelmek, hedeflemek anlamlarını taşır.
Disiplinlere Göre Kullanım
Kasd, fiillerin sorumluluk doğurup doğurmadığını belirlemede kullanılan temel bilinç ölçütlerinden biridir.
Kasd, bilinçli eylem ile istem dışı davranış arasındaki ayrımı temellendiren irade kavramıyla ilişkilidir.
Kasd, suçun oluşumunda kast unsurunun belirlenmesi açısından merkezi rol oynar.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Kasdı, fiilin bilinçli yönelimi olarak tanımlar ve ahlaki sorumluluğun temel şartı kabul eder.