Niyet

Tanım

Niyet, bir eylemin veya ifadenin arkasındaki amaç ve yönelimi ifade eder.

Cümle
“Eylemin anlamı, niyetinde gizlidir.”Max Weber
Etiket
-
Etimoloji
Eş / Yakın Anlam
-
Zıt Anlam
-
İlişkili Kavramlar
Amel, İrade, Kasd, Niyet
Bağlam
  • Eylem ve söylem analizlerinde anlamın belirlenmesinde kullanılır.
  • Hermeneutikte yazar ve özne merkezli yaklaşımlarla ilişkilidir.
Kapsam ve Sınırlar
  • Niyet her zaman açık veya erişilebilir değildir.
  • Aşırı niyet vurgusu metnin özerkliğini zayıflatabilir.
Kullanım Örnekleri
  • Yazarın metni yazma amacı
  • Bir eylemin bilinçli yönelimi
Yanlış Kullanımlar
  • Anlamı bütünüyle niyete indirgemek
  • Niyeti kesin ve değişmez kabul etmek
Anlam Dönüşümü
  • Ahlak ve hukukta merkezi bir kavramdı.
  • Modern hermeneutikte tartışmalı bir konuma geldi.
Kavram Kökeni
  • Türkçe: niyet
  • Amaç ve yönelim anlamı
Disiplinlere Göre Kullanım

Niyet, anlamın belirlenmesinde öznenin yönelimi ve amacı açısından tartışmalı bir ölçüt olarak ele alınır.

Eylemlerin toplumsal anlamını açıklamak için niyet kavramına başvurulur.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı

Toplumsal eylemin anlamını, öznenin niyetine dayalı olarak çözümlemiştir.

Metinsel anlamın, yazar niyetini aşarak özerk bir yapıya kavuştuğunu savunmuştur.