Ontolojik Argüman
Tanım
Ontolojik argüman, Tanrı’nın varlığını kavramın kendisinden hareketle temellendiren felsefi kanıttır.
Cümle
“Tanrı, kendisinden daha büyüğü düşünülemeyendir.”
Eş / Yakın Anlam
-Zıt Anlam
-İlişkili Kavramlar
Felsefi Teizm, Hudus, İlk Neden, Klasik Teizm, Kozmolojik Argüman, Mümkün Varlık, MutlakBağlam
- Din felsefesinde Tanrı kanıtları arasında yer alır.
- Saf akıl yürütmeye dayalı metafizik argüman olarak kullanılır.
- Deneysel veriye başvurmadan varlık iddiası ileri sürer.
Kapsam ve Sınırlar
- Kavramdan varlığa geçişin meşruiyeti tartışmalıdır.
- Tanımın kendisinin kabul edilmesini varsayar.
- Empirik doğrulamaya kapalıdır.
Kullanım Örnekleri
- Tanrı kavramından zorunlu varlık sonucuna ulaşmak.
- Zihinsel tasarım ile varlık arasındaki ilişkiyi tartışmak.
Yanlış Kullanımlar
- Ontolojik argümanı deneysel kanıt gibi sunmak.
- Her tanımın varlığı zorunlu kıldığını sanmak.
- Argümanı teolojik dogma olarak görmek.
Anlam Dönüşümü
- Anselmus ile klasik biçimini aldı.
- Descartes ile rasyonalist çerçevede yeniden formüle edildi.
- Modern felsefede modal versiyonlara dönüştü.
Kavram Kökeni
- Yunanca: ontos + logos
- Varlık üzerine akıl yürütme
Disiplinlere Göre Kullanım
Ontolojik argüman, varlık kavramı ile zorunluluk ilişkisini saf akıl yürütmeyle ele alır.
Tanrı’nın varlığını deneyime başvurmadan temellendirmeyi amaçlayan klasik teistik argümanlardan biridir.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Tanrı’yı 'kendisinden daha büyüğü düşünülemeyen varlık' olarak tanımlayarak ontolojik argümanın klasik formunu geliştirmiştir.
Kavramdan varlığa geçişin meşru olmadığını savunarak ontolojik argümana köklü bir eleştiri yöneltmiştir.