Klasik Teizm
Tanım
Klasik teizm, Tanrı'yı değişmez, zamansız, mutlak kudret ve bilgi sahibi bir varlık olarak tanımlar.
Cümle
Tanrı değişmez, zamansız ve mutlak varlıktır
Bağlam
- Orta Çağ teolojisi ve metafiziğinde temel Tanrı anlayışıdır.
- İslam, Hristiyanlık ve Yahudilikte yaygın biçimde görülür.
- Kötülük problemi tartışmalarının merkezindedir.
Kapsam ve Sınırlar
- Zaman ve değişim sorununu açıklamakta zorlanır.
- İnsan özgürlüğüyle Tanrısal bilgi ilişkisi tartışmalıdır.
- Modern bilimsel süreç kavrayışına uyumlu değildir.
Kullanım Örnekleri
- Tanrı değişmezdir önermesi klasik teizme aittir.
- Tanrı tüm zamanları aynı anda bilir görüşü bu yaklaşımdır.
Yanlış Kullanımlar
- Klasik teizmi tüm teizmin tek biçimi gibi sunmak.
- Tanrı’yı statik bir varlık gibi yorumlamak.
- Eleştiriye kapalı mutlak model olarak dayatmak.
Anlam Dönüşümü
- Aristotelesçi Tanrı anlayışından türedi.
- Orta Çağ skolastiğinde sistemleşti.
- Modern dönemde eleştiri konusu hâline geldi.
Kavram Kökeni
- Aristotelesçi metafizik
- Orta Çağ teolojisi
Disiplinlere Göre Kullanım
Klasik teizm, Tanrı’yı değişmezlik, basitlik ve zamansızlık nitelikleriyle tanımlar.
Aristotelesçi varlık anlayışının Tanrı tasavvuruna uygulanmasını içerir.
Filozoflar Arası Kullanım Farkı
Klasik teizmin en sistematik formunu Hristiyan metafiziği içinde inşa eder.
Zorunlu varlık kavramıyla klasik teist Tanrı anlayışını metafizik temelde savunur.