Özne

Tanım

Özne, bilen, algılayan ve deneyimleyen bilinç sahibi varlıktır.

Cümle

“Özne, bilginin taşıyıcısıdır.”Immanuel Kant

Disiplin

Epistemoloji, Zihin Felsefesi, Tarih Felsefesi, İnsan Felsefesi, Fenomenoloji

Etiket

Etimoloji

Arapça

Eş / Yakın Anlam

Zıt Anlam

Nesne

İlişkili Kavramlar

Bilinç, Gerçeklik, Öznel Deneyim, Öznellik, Özne–Nesne İlişkisi

Bağlam

Bilgi teorisinde merkezi konuma sahiptir.
Özne–nesne ilişkisi bağlamında ele alınır.

Kapsam ve Sınırlar

Özne mutlak bağımsız değildir.

Kullanım Örnekleri

Özne bilgiyi kurar.

Yanlış Kullanımlar

Özneyi yalnızca bireysel bilinçle sınırlamak

Anlam Dönüşümü

Klasik felsefede ikincil konumdadır.
Modern felsefede merkezi hale gelmiştir.

Kavram Kökeni

Arapça: mawdūʿ
Üzerine yüklenen anlamı

Disiplinlere Göre Kullanım

Özne, bilginin taşıyıcısı ve kurucu unsurudur.

Özne, bilinç, niyetlilik ve deneyim bağlamında ele alınır.

Özne, dünyaya yönelen anlam kurucu bilinç olarak değerlendirilir.

Filozoflar Arası Kullanım Farkı

Özneyi, deneyimi mümkün kılan a priori yapıların taşıyıcısı olarak tanımlar.

Özneyi, kesin bilginin temeli olan düşünen töz olarak konumlandırır.

Özneyi, yönelimsellik yoluyla anlam kuran bilinç olarak ele alır.